De Gemakzuchtige liefde van de Media voor "vrouwelijkheid" ...

De Gemakzuchtige Liefde van de Media voor "Vrouwelijkheid" en de Levens die We Negeren Door Andrade Encarnaçao 

Toen de 17-jarige Lisa op 20 augustus 2025 in Abcoude op brute wijze werd vermoord, schreeuwden de krantenkoppen over het verlies van een jonge vrouw. Het verhaal van een blanke, vrouwelijke tiener die werd neergestoken terwijl ze naar huis fietste, leidde tot nationale verontwaardiging. Campagnes zoals “We claim the night, laat vrouwen veilig thuiskomen” brachten meer dan €130.000 op om vrouwen te beschermen. Plotseling was “vrouwelijkheid” weer in de mode. De media, politici en zelfs actrices zoals Nienke ’s Gravemade schaarden zich achter de term en veroordeelden geweld tegen vrouwen als een maatschappelijke plaag. Maar waar was deze duidelijkheid over “vrouwelijkheid” een paar maanden geleden, toen de samenleving niet eens kon definiëren wat een vrouw is? En waarom worden vrouwen die aangifte doen – of het nu gaat om aanranding, intimidatie of erger – vaak door de media en de samenleving niet serieus genomen? Is dat niet ook een vorm van vrouwenhaat? En nog belangrijker: waarom overschaduwt één leven – als het in een narratief past – de duizenden levens die verloren gaan door oorlogen, bezettingen, pedofilie en mensenhandel, vaak langs raciale lijnen?

De Gemakzuchtige Terugkeer van “Vrouw”

Lisa’s tragische dood is een klap in het gezicht, geen twijfel mogelijk. De 22-jarige verdachte, een asielzoeker die in verband wordt gebracht met haar moord en twee aanrandingen, heeft debatten over veiligheid en rechtvaardigheid aangewakkerd. Maar laten we het hebben over de rol van de media. Toen Lisa werd vermoord, werd “vrouw” ineens weer een heilige term, een strijdkreet om femicide en misogynie aan te kaarten. Maar nog niet zo lang geleden liepen dezelfde media op eieren rond dit woord. Discussies over transgenderrechten – toegang tot toiletten, sport, zelfs de verkiezing van transgender vrouw Rikkie Valerie Kollé tot Miss Nederland in 2023 – zorgden ervoor dat we allemaal vraagtekens zetten bij wie “vrouwelijkheid” mag claimen. Als je pleitte voor ruimtes voor biologische vrouwen, werd je een onverdraagzame genoemd. Een transpersoon die vrouwelijkheid claimt beledigen? Dat was een sociale misdaad. Maar nu, wanneer het het narratief dient, is “vrouw” ineens terug, zonder vragen.Waarom deze draai? Het lijkt wel alsof de media bepaalt wanneer “vrouwelijkheid” ertoe doet. Wanneer een tragedie zoals die van Lisa plaatsvindt, is het een perfecte storm voor clicks en verontwaardiging – geweld tegen vrouwen verkoopt. Maar als het verhaal niet past, zoals wanneer vrouwen opkomen voor hun rechten of veiligheid in alledaagse situaties, verschuift het narratief. Plotseling praten we weer over inclusiviteit of genderneutraliteit, en worden de zorgen van vrouwen naar de achtergrond geschoven. Het is alsof “vrouw” alleen een nuttig label is als het een agenda dient.

Wanneer Vrouwen Spreken, Wie Luistert?

Hier komt de crux: terwijl de media dol is op “vrouwelijkheid” voor een krantenkop, blijft het oorverdovend stil wanneer vrouwen hun daders ter verantwoording roepen. Wereldwijd leidt slechts ongeveer 10% van de gevallen van seksueel geweld tot een veroordeling, en in Nederland is dat niet veel beter. Vrouwen die aangifte doen, worden vaak geconfronteerd met scepsis, victim blaming of regelrechte afwijzing. “Waarom heb je je niet verzet?” “Wat had je aan?” “Weet je zeker dat je hem niet hebt uitgelokt?” Deze vragen komen niet alleen van willekeurige internettrollen – ze zitten verankerd in hoe de samenleving, en ja, ook de media, omgaat met de verhalen van vrouwen.Neem Lisa’s zaak. De verontwaardiging is echt, en dat zou ook moeten. Maar waar is die energie als een vrouw een aanranding meldt die niet de landelijke kranten haalt? Wanneer een vrouw aangifte doet tegen een partner, collega of vreemdeling, waarom verschuift het narratief dan naar het in twijfel trekken van haar geloofwaardigheid? Als de media “vrouwelijkheid” kan omarmen om Lisa te betreuren, waarom kan het dan niet geloven in vrouwen die vechten voor gerechtigheid terwijl ze nog leven? Die dubbele standaard – het vieren van “vrouwen” in tragedie, maar ze negeren wanneer ze de waarheid spreken – voelt als een vorm van misogynie op zich.

De Stilte van de Activisten

En hoe zit het met de LHBTQ-gemeenschap, die jarenlang vocaal is geweest over genderkwesties? Hun stilte in Lisa’s zaak is veelzeggend. Maanden geleden stonden ze vooraan, pleitend voor trans-inclusie en het herdefiniëren van vrouwelijkheid. Nu, wanneer “vrouw” op elke krantenkiosk staat, horen we niets. Misschien raakt deze zaak hun kwesties niet direct – Lisa’s moord gaat immers niet over transrechten. Maar de afwezigheid van hun stemmen benadrukt ook de selectieve aard van activisme. Wanneer “vrouwelijkheid” een hot topic is, heeft iedereen een mening. Wanneer dat niet zo is, blijft het stil.

Wiens Leven Telt Meer?

Laten we Lisa’s tragedie niet bagatelliseren – het is hartverscheurend, en haar familie verdient gerechtigheid. Maar waarom domineert één leven, van een blanke vrouw in een westers land, de nieuwscyclus, terwijl duizenden andere levens amper genoemd worden? Wereldwijd eisen oorlogen en bezettingen – zoals in Gaza, Oekraïne of Soedan – talloze levens, vaak van gemarginaliseerde raciale groepen. Alleen al in 2024 werden meer dan 40.000 Palestijnen, voornamelijk vrouwen en kinderen, gedood in Gaza, maar de media blijven zelden hangen bij hun verhalen. 

Mensenhandel en pedofilie vernietigen ook talloze levens – UNICEF schat dat jaarlijks 150 miljoen kinderen slachtoffer zijn van seksuele uitbuiting, en de VN meldt dat 5,4 miljoen mensen jaarlijks worden verhandeld, vaak mensen van kleur. Waar zijn de fondsenwervers, de hashtags, de wereldwijde verontwaardiging voor hen? 

Lisa’s moord wordt geframed als een genderkwestie, maar hoe zit het met de raciale moorden die onderbelicht blijven? Zwarte en bruine levens worden dagelijks uitgedoofd – of het nu in conflictzones is, door systemisch geweld of via mensenhandelnetwerken – maar de media noemen het zelden wat het is: raciale moord. Waarom leidt de dood van een blanke vrouw tot een beweging, terwijl de dood van raciale minderheden in veel grotere aantallen amper een voetnoot krijgt? De dood is niet tragischer als het vrouwen of blanke mensen overkomt. Het is tragisch, punt uit. 

 De selectieve focus van de media op Lisa’s gender boven de raciale en systemische factoren in andere sterfgevallen onthult een hiërarchie van wiens leven ertoe doet.

Heb Ik een Memo Gemist?

Dus, wanneer veranderden de regels? Wanneer ging “vrouw” van een betwiste term naar een lieveling van de media? En wanneer werd één leven meer waard om te betreuren dan duizenden anderen? De waarheid is: er was geen memo – alleen een mediamachine die zijn gevechten kiest. Lisa’s moord is een tragedie die aandacht verdient, maar het is ook een handige manier om kranten te verkopen en agenda’s te pushen. Ondertussen blijven vrouwen die dagelijks te maken hebben met geweld of intimidatie schreeuwen in een leegte, hun verhalen begraven onder scepsis. En de miljoenen die verloren gaan door oorlogen, mensenhandel of racisme? Die halen zelden een krantenkop.

Als we het over “vrouwelijkheid” hebben, laten we dat dan consequent doen. Laten we het hebben over vrouwen die leven, aangifte doen, veiligheid eisen en vechten om geloofd te worden. Laten we het hebben over de levens die verloren gaan door bezettingen, mensenhandel en pedofilie, ongeacht gender of ras. Laten we de media ter verantwoording roepen voor het gebruiken van “vrouw” wanneer het hen uitkomt, maar het negeren wanneer het verhaal minder sensationeel is – en voor het negeren van raciale moorden terwijl ze fixeren op gender. Kunnen we als gemeenschap echt zeggen dat we humaan zijn wanneer de media bepaalt wie ertoe doet?

Wanneer één leven duizenden anderen overschaduwt omdat het in een narratief past? De haat tegen vrouwen zit niet alleen in het geweld dat Lisa’s leven nam. Het zit in de stilte, de twijfel en de dubbele standaarden die volgen. En de haat tegen de mensheid zit in de keuze van de media om één tragedie te verheffen terwijl talloze anderen worden genegeerd.

Als we “vrouwelijkheid” of de doden willen eren, laten we het dan doen voor alle levens – niet alleen voor degenen die de voorpagina halen.

#AlleLevensTellen, #MediaHypocrisie, #GerechtigheidVoorLisa, #StopRacialeMoorden, #StopMensenhandel